20 việc bố mẹ có thể làm mỗi ngày để đồng hành cùng con.

1. Mỗi ngày dành một chút thời gian đọc sách cùng con

Không cần bắt đầu bằng những cuốn sách dày. Chỉ cần 10–20 phút mỗi ngày, bố mẹ và con cùng đọc một câu chuyện, xem một cuốn sách tranh hoặc tìm hiểu chủ đề con yêu thích.

Sau khi đọc, hãy hỏi con:

“Con thích nhân vật nào nhất?”

“Nếu là con, con sẽ làm thế nào?”

Những câu hỏi nhỏ như vậy giúp trẻ phát triển vốn từ, khả năng diễn đạt, trí tưởng tượng và tư duy.

2. Cho con bước ra ngoài và khám phá thế giới

Thiên nhiên chính là một lớp học rất lớn.

Một buổi đi công viên, trồng một cái cây, quan sát đàn kiến hay nhìn những đám mây cũng có thể khiến trẻ đặt ra hàng chục câu hỏi thú vị.

Thay vì vội vàng đưa cho con câu trả lời, bố mẹ hãy hỏi:

“Con thử đoán xem tại sao?”

Đôi khi, một câu hỏi hay còn có giá trị hơn một câu trả lời đúng.

3. Nuôi dưỡng sự tò mò thay vì ép con học

Khi trẻ say mê khủng long, máy bay, cây cối, vũ trụ hay bất cứ điều gì, đừng nghĩ đó là chuyện vô bổ.

Hãy giúp con tìm sách, xem tài liệu phù hợp, làm thí nghiệm hoặc cùng con tìm câu trả lời.

Một đứa trẻ thích học sẽ đi xa hơn một đứa trẻ chỉ học vì bị ép buộc.

4. Cho con một cơ thể khỏe mạnh trước khi mong con học thật giỏi

Bộ não của trẻ cũng cần được chăm sóc.

Bữa ăn đủ chất, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên và sinh hoạt điều độ là nền tảng để trẻ tập trung, ghi nhớ và học tập tốt hơn.

Đừng chỉ hỏi:

“Hôm nay con học được mấy điểm?”

Thỉnh thoảng hãy hỏi:

“Hôm nay con ăn có ngon không?”

“Con có mệt không?”

“Đêm qua con ngủ ngon chứ?”

5. Đừng chỉ hỏi đáp án, hãy hỏi con cách tìm ra đáp án

Khi con gặp một bài toán khó hoặc một vấn đề trong cuộc sống, bố mẹ đừng vội giải quyết thay.

Hãy thử hỏi:

“Con nghĩ mình có thể làm gì?”

“Còn cách nào khác không?”

“Nếu cách này không được thì sao?”

Dần dần, trẻ sẽ học được một kỹ năng quan trọng: gặp vấn đề không hoảng sợ mà biết suy nghĩ để tìm cách giải quyết.

6. Cho con làm bạn với âm nhạc và nghệ thuật

Vẽ tranh, hát, múa, chơi nhạc cụ, nặn đất hay làm đồ thủ công đều là những cách tuyệt vời để trẻ thể hiện thế giới bên trong mình.

Đừng quá quan trọng chuyện con vẽ có đẹp hay hát có đúng nhạc hay không.

Điều quan trọng hơn là trẻ được tưởng tượng, sáng tạo và tự do thể hiện bản thân.

7. Cho con  làm quen với ngoại ngữ một cách tự nhiên

Ngoại ngữ không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc học thuộc hàng chục từ mới.

Bố mẹ có thể cho con nghe bài hát, xem truyện tranh, chơi trò chơi hoặc sử dụng những câu giao tiếp đơn giản.

Khi việc học trở thành niềm vui, trẻ sẽ tiếp nhận ngôn ngữ tự nhiên hơn rất nhiều.

8. Thường xuyên đặt những câu hỏi khiến con phải suy nghĩ

Thay vì hỏi:

“Đúng hay sai?”

Hãy thử hỏi:

“Tại sao con nghĩ như vậy?”

“Con dựa vào đâu để biết?”

“Nếu thay đổi điều này thì chuyện gì sẽ xảy ra?”

Những câu hỏi mở giúp trẻ học cách phân tích, suy luận và bảo vệ quan điểm của mình.

9. Cho con sử dụng công nghệ, nhưng đừng để công nghệ sử dụng con

Điện thoại, máy tính và Internet không hoàn toàn xấu.

Vấn đề nằm ở cách sử dụng.

Bố mẹ có thể hướng dẫn con dùng công nghệ để học ngoại ngữ, tìm hiểu khoa học, sáng tạo hình ảnh, lập trình hoặc khám phá kiến thức mới.

Đồng thời, hãy cùng con xây dựng giới hạn phù hợp để màn hình không lấy mất thời gian ngủ, vận động, trò chuyện và vui chơi ngoài đời thực.

10. Khuyến khích con vận động mỗi ngày

Một đứa trẻ khỏe mạnh thường có nhiều năng lượng hơn để học tập và khám phá.

Hãy để con chạy, nhảy, bơi, đá bóng, đạp xe hoặc chơi môn thể thao con yêu thích.

Thể thao không chỉ rèn cơ thể mà còn giúp trẻ học về kỷ luật, kiên trì, hợp tác và cách đối diện với thắng – thua.

11. Dạy con biết hợp tác với người khác

Thông minh không chỉ là làm bài thật nhanh.

Một người trưởng thành còn cần biết lắng nghe, chia sẻ, trình bày ý kiến và hợp tác với người khác.

Hãy cho con tham gia các trò chơi nhóm, hoạt động tập thể hoặc cùng bố mẹ làm những công việc chung trong gia đình.

12. Đừng làm hộ con những việc con có thể tự làm

Thấy con loay hoay buộc dây giày, xếp đồ hay làm một bài tập khó, bố mẹ thường rất muốn giúp ngay.

Nhưng đôi khi, hãy chờ thêm một chút.

Cho con cơ hội thử.

Cho con quyền thất bại.

Và cho con thêm thời gian để tự tìm ra cách.

Sự kiên trì được hình thành từ những lần trẻ muốn bỏ cuộc nhưng vẫn cố thêm một chút nữa.

13. Hãy để con được sai

Làm đổ cốc nước, giải sai bài toán hay quên một món đồ không có nghĩa là con “hư” hay “kém”.

Thay vì hỏi:

“Sao con lại làm sai nữa?”

Hãy thử:

“Con nghĩ lần sau mình có thể làm khác thế nào?”

Khi trẻ không quá sợ mắc lỗi, trẻ sẽ mạnh dạn thử những điều mới và học được nhiều hơn.

14. Khen sự cố gắng, đừng chỉ khen kết quả

Thay vì chỉ nói:

“Con thông minh quá!”

Bố mẹ có thể nói:

“Mẹ thấy con đã cố gắng rất nhiều.”

“Bài này khó mà con vẫn không bỏ cuộc.”

“Cách con nghĩ ra thật thú vị.”

Những lời động viên cụ thể giúp trẻ hiểu rằng khả năng có thể được cải thiện bằng quá trình học hỏi và rèn luyện.

15. Biến gia đình thành nơi con luôn cảm thấy được yêu thương và tôn trọng

Một đứa trẻ cần biết rằng:

Dù hôm nay con được điểm 10 hay điểm 5, bố mẹ vẫn yêu con.

Hãy lắng nghe khi con nói, tôn trọng cảm xúc của con và hạn chế so sánh con với anh chị em hoặc “con nhà người ta”.

Cảm giác an toàn giúp trẻ mạnh dạn khám phá thế giới.

16. Dạy con hiểu về tiền từ những việc rất nhỏ

Khi con đủ tuổi, hãy cho con làm quen với những khái niệm đơn giản như:

Tiền để chi tiêu – tiền để tiết kiệm – tiền để chia sẻ.

Khi đi siêu thị, bố mẹ có thể cùng con so sánh giá, lập danh sách mua hàng hoặc cho con quản lý một khoản tiền nhỏ.

Đó là những bài học tài chính thực tế mà trẻ sẽ sử dụng suốt đời.

17. Cùng con tìm hiểu những chuyện đang xảy ra xung quanh

Với trẻ lớn hơn, bố mẹ có thể lựa chọn những tin tức phù hợp với độ tuổi để cùng con đọc và trò chuyện.

Không cần biến giờ ăn tối thành một lớp học thời sự.

Chỉ cần đôi khi hỏi:

“Con nghĩ gì về chuyện này?”

“Con có câu hỏi nào không?”

Nhờ đó, trẻ dần hiểu rằng thế giới rộng hơn rất nhiều so với trường học và sách giáo khoa.

18. Dạy con rằng không phải thông tin nào trên mạng cũng đúng

Trong thời đại Internet, biết tìm thông tin chưa đủ. Trẻ còn cần biết kiểm tra thông tin.

Hãy tập cho con những câu hỏi:

“Ai nói điều này?”

“Nguồn thông tin ở đâu?”

“Có nguồn nào khác nói giống vậy không?”

“Đây là sự thật hay chỉ là ý kiến của một người?”

Đây là kỹ năng ngày càng quan trọng khi trẻ lớn lên trong thế giới số.

19. Giúp con biết tôn trọng sự khác biệt

Thế giới có rất nhiều đất nước, ngôn ngữ, phong tục và cách sống khác nhau.

Thông qua sách, phim, âm nhạc, món ăn hoặc những chuyến đi, bố mẹ có thể giúp con khám phá sự đa dạng ấy.

Hãy giúp trẻ hiểu một điều đơn giản:

Khác mình không có nghĩa là sai.

Biết tôn trọng người khác chính là một phần quan trọng của sự trưởng thành.

20. Khuyến khích con viết và ghi lại suy nghĩ

Khi con biết viết, hãy khuyến khích con có một cuốn sổ nhỏ.

Con có thể viết:

“Hôm nay con vui vì…”

“Hôm nay con học được…”

“Ngày mai con muốn…”

Hoặc đơn giản là vẽ một bức tranh rồi viết vài dòng bên cạnh.

Thói quen ghi chép giúp trẻ học cách sắp xếp suy nghĩ, diễn đạt cảm xúc và nhìn lại những gì mình đã trải qua.

Điều quan trọng nhất không nằm trong 20 phương pháp trên

Không có một công thức duy nhất để nuôi dạy nên một đứa trẻ thông minh.

Mỗi đứa trẻ có tốc độ phát triển, sở thích và thế mạnh riêng.

Vì vậy, điều bố mẹ có thể dành cho con không chỉ là sách hay, trường tốt hay những lớp học đắt tiền.

Đó còn là thời gian, sự lắng nghe, những giới hạn phù hợp, sự kiên nhẫn và tình yêu thương.

Đừng chỉ mong con trở thành đứa trẻ “biết nhiều”.

Hãy giúp con trở thành một đứa trẻ biết suy nghĩ, biết đặt câu hỏi, biết yêu thương, biết tự đứng dậy sau thất bại và luôn muốn học thêm những điều mới.

Bởi mục tiêu cuối cùng của giáo dục không chỉ là giúp con học giỏi hơn hôm nay, mà là giúp con dần có đủ năng lực để tự bước đi trên đôi chân của mình vào ngày mai.