Đây là câu hỏi khiến rất nhiều ba mẹ băn khoăn. Nhiều người cảm thấy buồn hoặc lo lắng khi con không nhìn vào mắt mình khi nói chuyện. Bởi trong suy nghĩ của chúng ta, ánh mắt thường là dấu hiệu của sự  lắng nghe và kết nối.

   Tuy nhiên, với một số trẻ – đặc biệt là những trẻ nhạy cảm về cảm giác hoặc trẻ trong phổ tự kỷ – việc nhìn thẳng vào mắt người khác không phải lúc nào cũng dễ chịu.

   Hãy thử tưởng tượng: khi con phải nhìn thẳng vào mắt người đối diện, hệ thần kinh của con có thể bị kích thích rất mạnh. Cảm giác đó giống như khi ta bị ánh đèn pha chiếu thẳng vào mắt vậy. Khi quá tải, con sẽ tự nhiên quay mặt đi nơi khác để giảm bớt áp lực. Đó là một phản xạ tự bảo vệ của cơ thể.

   Điều quan trọng ba mẹ cần hiểu là: không nhìn vào mắt không có nghĩa là con không giao tiếp.

   Thực tế, nhiều trẻ nghe và hiểu tốt hơn khi không phải nhìn. Khi con không phải cố gắng chịu đựng sự căng thẳng từ việc nhìn vào mắt, não bộ của con sẽ có nhiều năng lượng hơn để lắng nghe giọng nói, hiểu lời nói và phản hồi theo cách riêng của mình.

   Với con, giao tiếp lúc này không nằm ở ánh nhìn, mà nằm ở cảm giác an toàn.

   Ngoài ra, còn một yếu tố rất quan trọng trong quá trình giao tiếp của trẻ, đó là “chú ý chung”. Đây là khả năng cùng nhìn và cùng chia sẻ sự chú ý vào một điều gì đó với người khác.

   Ở nhiều trẻ, kỹ năng này phát triển chậm hơn. Con có thể tập trung rất lâu vào một món đồ chơi, nhưng chưa tự nhiên quay sang nhìn ba mẹ để “khoe” hay chia sẻ niềm vui. Đơn giản vì thế giới của đồ vật dễ đoán hơn, còn ánh mắt và biểu cảm của con người thì thay đổi liên tục và khó hiểu hơn với con.

   Vì vậy, nếu ba mẹ chỉ cố gắng sửa “kết quả” bằng cách liên tục yêu cầu con phải nhìn vào mắt, đôi khi điều đó lại khiến con căng thẳng và làm việc giao tiếp trở nên khó khăn hơn.

   Thay vào đó, ba mẹ có thể đi theo một trình tự nhẹ nhàng hơn:

   Thu hút sự chú ý của con → tạo cảm giác an toàn → kiên nhẫn chờ đợi.

   Khi con cảm thấy thoải mái và hệ thần kinh được thư giãn, việc nhìn vào mắt (nếu có) sẽ xuất hiện một cách tự nhiên, như một kết quả của sự kết nối chứ không phải là một yêu cầu bắt buộc.

   Và chỉ cần ba mẹ hiểu được điều này thôi, hành trình đồng hành cùng con cũng sẽ trở nên nhẹ nhàng và dịu dàng hơn rất nhiều. 🌱