Đã bao giờ bạn tự hỏi: Mỗi ngày, những câu chuyện bạn thủ thỉ bên tai con mang theo điều gì?
Trước đây, mình luôn nghĩ trò chuyện với con đơn giản chỉ là nói chuyện thôi. Đi làm về thấy con thì nghĩ ra gì hỏi nấy: "Hôm nay ở lớp vui không con?", "Trưa ăn món gì?", "Cô dạy bài gì?"... Rồi hai mẹ con kể linh tinh mấy chuyện vụn vặt, chuyện nhà hàng xóm, chuyện bác này cô kia ngoài ngõ.
Cho đến một ngày, mình tình cờ nghe được chia sẻ của cô Trâm về câu hỏi: “Tài sản lớn nhất bạn để lại cho con là gì?”
Câu nói ấy khiến mình giật mình thức tỉnh. Hóa ra gia tài trao cho con đâu chỉ có tiền tài, nhà cửa hay đất đai. Tài sản vô giá và bền vững nhất lại chính là nếp nghĩ, lối sống, vốn từ ngữ, tư duy và tri thức của chính cha mẹ thẩm thấu vào con mỗi ngày.
Lúc ấy, mình mới ngồi lặng lại để soi chiếu chính mình: Những lời mình nói với con mỗi ngày có thực sự giá trị? Con có học được điều gì tử tế từ những câu chuyện vu vơ của mẹ không?
Nhận ra điều đó, mình quyết định thay đổi: Mình chuyển từ việc chỉ gặng hỏi hay nhắc nhở sang việc kể chuyện cho con nghe.
Ban đầu, mình cũng loay hoay tự hỏi: “Mẹ làm gì có sẵn chuyện hay mà kể?” Nhưng rồi mình bắt đầu mượn sách. Mình chăm đọc cho con từng mẩu truyện nhỏ, rồi lồng ghép khéo léo vào từng tình huống thực tế của con.
Bé Kem nhà mình 5 tuổi, và câu chuyện đánh răng từng là “trận chiến” mỗi ngày. Trước kia, mình suốt ngày ra rả: "Kem đi đánh răng đi, không đánh răng là sâu răng đấy!". Nói nhiều đến mức mẹ bực, con chán, có hôm con làm cũng chỉ vì bị ép buộc. Sau đó, mình thử dân chủ hơn, bàn với con: "Sáng mai ngủ dậy hai mẹ con mình cùng thi đánh răng nhé, con đồng ý không?". Cách này hiệu quả được một dạo, rồi đâu lại hoàn đấy. Có hôm con bảo: "Con ăn cơm xong rồi mới đánh răng", thế là ăn xong cả mẹ lẫn con đều quên béng.
Thay vì tiếp tục quát mắng hay giục giã, mình đổi cách tiếp cận bằng một câu chuyện thật của chính mình. Mình ghé sát con, chỉ vào răng mình rồi thủ thỉ:
"Kem nhìn răng mẹ có hơi vàng không? Ngày xưa bằng tuổi con, mẹ lười đánh răng lắm nên giờ răng mới bị vàng thế này đấy. Giờ mẹ phải chăm chỉ đánh răng mỗi ngày để răng không bị sâu và sáng hơn này."
Nghe mẹ tâm sự thật thà, mắt con tròn xoe: "Mẹ ơi, thế con cũng phải chăm đánh răng thôi!". Từ hôm đó, mỗi lần nhắc giờ đánh răng, con vui vẻ chạy vào nhà tắm một cách tự giác, vì trong tâm trí con đã có hình ảnh rõ ràng về việc chăm sóc nụ cười của mình.
Lại một lần khác, hai mẹ con đọc cuốn sách kỹ năng sống. Trong truyện, bạn Chi rủ bạn Hana đi mua bim bim, nhưng Hana bảo: "Mình không ăn đâu, mình để dành tiền sắp tới sinh nhật mua kính lão tặng bà nội".
Kem nhà mình trước đó mê bim bim vô cùng, lần nào ông đi đâu về cũng dặn: "Ông nhớ mua bim bim cho con nhé!". Vậy mà ít hôm sau, mình chết lặng vì xúc động khi nghe con chủ động nói với ông: "Ông ơi, con không ăn bim bim nữa đâu ạ". Hóa ra, hình ảnh bạn nhỏ hiếu thảo trong trang sách đã chạm vào trái tim non nớt của con từ lúc nào không hay.
Làm mẹ rồi mình mới thấm thía: Lời giáo điều, mệnh lệnh "con phải thế này, con không được thế kia" rất dễ trôi tuột qua tai trẻ nhỏ. Nhưng một câu chuyện sinh động có nhân vật, có cảm xúc và bối cảnh cụ thể lại ở lại trong tâm trí con rất sâu và rất lâu.
Kể chuyện không đơn thuần là dỗ dành con đi ngủ hay giúp con vâng lời, mà là cách chúng ta gieo mầm tư duy, bồi đắp vốn sống và xây dựng nhân cách cho con một cách tự nhiên nhất.
Những mẩu chuyện nhỏ bạn rủ rỉ bên con hôm nay, chính là viên gạch đầu tiên xây nên cuộc đời con mai này.
